صفحه اصلي > اداره نظارت،اعتباربخشی و صدور پروانه ها > واحد اعتبار بخشی > قوانین،بخشنامه و دستورالعمل ها > منشور حقوق بیمار در ایران 

منشور حقوق بیمار در ایران

یکا یک افراد جامعه متعهد به حفظ واحترام به کرامت انسان  ها می باشند .این امر در شرایط بیماری از اهمیت ویژه ای برخوردار است . بر اساس قانون اساسی توجه به کرامت والای انسانی از اصول پایه نظام جمهوری اسلامی بوده ،دولت موظف است خدمات بهداشتی ودرمانی را برای یکایک افراد کشور تامین کند .بر این اساس ارائه خدمات سلامت باید عادلانه ومبتنی بر احترام به حقوق ورعایت کرامت انسانی بیماران صورت پذیرد.

این منشور با توجه به ارزشهای والای انسانی ومبتنی بر فرهنگ اسلامی وایرانی وبر پایه برابری کرامت ذاتی تمامی گیرندگان خدمات سلامت وبا هدف حفظ ،ارتقاء وتحکیم رابطه انسانی میان ارائه کنندگان وگیرندگان خدمات سلامت تنظیم شده است .

حقوق بیمار

1-  دریافت مطلوب خدمات سلامت حق بیمار است .

ارائه خدمات باید :

Ø     شایسته شان ومنزلت انسان وبا احترام به ارزشها ، اعتقاد ات فرهنگی ومذهبی باشد .

Ø     بر پایه صداقت ،انصاف ، ادب و همراه با مهربانی باشد .

Ø     فارغ از هر گونه تبعیض از جمله قومی فرهنگی ،مذهبی ،نوع بیماری وجنسیتی باشد .

Ø     بر اساس دانش روز باشد .

Ø     مبتنی بر منافع بیمار باشد .

Ø     در مورد توزیع منابع سلامت مبتنی برعدالت واولویت های درمانی بیماران باشد .

Ø     مبتنی بر هماهنگی ارکان مراقبت اعم از پیشگیری ،تشخیص ، درمان ،توانبخشی باشد .

Ø     به همراه تامین کلیه امکانات رفاهی پایه وضروری وبه دور از تحمیل درد ورنج ومحدودیتهای غیر ضروری باشد .

Ø     توجه ویژه ای به حقوق گروههای آسیب پذیر جامعه از جمله کودکان ،زنان  باردار،سالمندان ،بیماران روانی ،زندانیان ،معلولان ذهنی و جسمی وافراد بدون سرپرست داشته باشد .

Ø     در سریعترین زمان ممکن وبا احترام به وقت بیمار باشد .

Ø     با در نظر گرفتن متغییر هایی چون زبان ، سن ،جنس گیرندگان خدمت باشد .

Ø     در مراقبت های ضروری وفوری (اورژانس ) ،بدون توجه به تامین هزینه های آن صورت گیرد در موارد غیر فوری (الکتیو )بر اساس ضوابط تعریف شده باشد .

Ø     در مراقبت های ضروری وفوری (اورژانس ) در صورتی که ارائه خدمت مناسب امکان پذیر نباشد ،لازم است پس از ارائه خدمات ضروری وتوضیحات لازم ،زمینه انتقال بیمار به واحد مجهز فراهم گردد

Ø     در مراحل پایانی حیات که وضعیت بیماری غیر قابل برگشت ومرگ بیمار قریب الوقوع می باشد با هدف حفظ آسایش وی ارائه گردد .منظور از آسایش ، کاهش درد ورنج بیمار ،توجه به نیازهای روانی ،اجتماعی ،معنوی وعاطفی وی وخانواده اش در زمان احتضار می باشد .بیمار در حال احتضار حق دارد در آخرین لحظات زندگی خویش با فردی که می خواهد همراه گردد .

 

2-  اطلاعات باید به نحو مطلوب وبه میزان کافی در اختیار بیمار قرار گیرد .

محتوای اطلاعات باید شامل موارد زیر باشد :

Ø     مفاد منشور حقوق بیمار در زمان پذیرش : 

Ø     ضوابط وهزینه های قابل پیش بینی بیمارتان اعم از خدمات درمانی وغیر درمانی وضوابط بیمه ومعرفی سیستم های حمایتی در زمان پذیرش :

Ø     نام، مسئولیت و رتبه حرفه ای اعضا ی گروه پزشکی مسئول ارائه مراقبت ازجمله: پزشک ،  پر ستار ،دانشجو وارتباط حرفه ای آنها با یکدیگر

Ø     روش ها ی تشخیصی و درمانی ونقاط قوت وضعف هر روش وعوارض احتمالی آن ،تشخیص بیماری ، پیش آگهی وعوارض آن ونیزکلیه اطلاعات تاثیرگذاردرروند تصمیم گیری بیمار

Ø     نحوه دسترسی به پزشک معالج واعضای اصلی گروه پزشکی درطول درمان

Ø     کلیه اقداماتی که ماهیت پژوهشی دارند

Ø     ارائه آموزش های ضروری برای استمرار درمان

Ø     نحوه ارائه اطلاعات بایدبه صورت ذیل باشد:

Ø     1طلاعات باید درزمان مناسب ومتناسب باشرایط بیمارازجمله اضطراب ودرد وویژگی های فردی وی ازجمله زبان ،تحصیلات وتوان درک دراختیار وی قرارگیرد،مگراینکه تاخیردرشروع درمان به واسطه ارائه اطلاعات فوق سبب آسیب به بیمارگردد،(دراین صورت انتقال اطلاعات پس ازاقدام ضروری ،دراولین زمان مناسب انجام شود.)

Ø     بیمارعلیرغم اطلاع از حق دریافت اطلاعات ،ازاین امرامتناع نماید که دراین صورت باید خواست بیمارمحترم شمرده شود،مگراینکه عدم اطلاع بیمار ،وی یاسایرین رادرمعرض خطرجدی قراردهد،

Ø     بیمارمی تواندبه کلیه اطلاعات ثبت شده درپرونده بالینی خوددسترسی داشته باشدوتصویرآن رادریافت نموده وتصحیح اشتباهات مندرج درآن را درخواست نماید.

 

3-   حق انتخاب وتصمیم گیری آزادانه بیمار در دریافت خدمات سلامت باید محترم شمرده شود.

حق انتخاب وتصمیم گیری درباره موارد ذیل می باشد:

Ø     انتخاب پزشک معالج ومرکزارائه کننده خدمات سلامت درچارچوب ضوابط

Ø     انتخاب ونظرخواهی ازپزشک دوم به عنوان مشاور

Ø     شرکت یاعدم شرکت درهرگونه پژوهش ،بااطمینان ازاینکه تصمیم گیری وی تاثیری درتداوم ونحوه دریافت خدمات سلامت نخواهد داشت

Ø     قبول یارددرمان های پیشنهادی پس از آگاهی ازعوارض احتمالی ناشی از پذیرش یا رد آن مگردرمواردخودکشی یامواردی که امتناع ازدرمان شخص دیگری رادرمعرض خطرجدی قرارمی دهد

Ø     اعلام نظرقبلی بیماردرمورداقدامات درمانی آتی درزمانی که بیمارواجدظرفیت تصمیم گیری می باشد ثبت وبه عنوان راهنمای اقدامات پزشکی درزمان فقدان ظرفیت تصمیم گیری وی بارعایت موازین قانونی مدنظرارائه کنندگان خدمات سلامت وتصمیم گیرنده جایگزین بیمارقرارگیرد.

Ø     شرایط انتخاب وتصمیم گیری شامل مواردذیل می باشد:

Ø     انتخاب وتصمیم گیری بیمارباید آزادانه وآگاهانه ،مبتنی بردریافت اطلاعات کافی وجامع(مذکوردربنددوم)باشد

Ø     پس از ارائه اطلاعات ،زمان لازم وکافی به بیمارجهت تصمیم گیری وانتخاب داده شود.

 

4-ارائه خدمات سلامت بایدمبتنی براحترام به حریم خصوصی بیمار(حق خلوت)ورعایت اصل رازداری باشد.

Ø     رعایت اصل رازداری راجع به کلیه اطلاعات مربوط به بیمارالزامی است مگردرمواردی که قانون آن رااستثناکرده باشد

Ø     درکلیه مراحل مراقبت اعم ازتشخیصی ودرمانی بایدبه حریم خصوصی بیماراحترام گذاشته شود

ضروری است بدین منظور کلیه امکانات لازم جهت تضمین حریم خصوصی بیمارفراهم گردد

فقط بیماروگروه درمانی وافرادمجاز ازطرف بیماروافرادی که به حکم قانون مجازتلقی می شوندمی توانند به اطلاعات دسترسی داشته باشند.

Ø     بیمارحق دارددرمراحل تشخیصی ازجمله معاینات ،فردمعتمدخودراهمراه داشته باشد.همراهی یکی از والدین کودک درتمام مراحل درمان حق کودک می باشد مگراینکه این امربرخلاف  ضرورتهای پزشکی باشد.

 

5-دسترسی به نظام کارامدرسیدگی به شکایات حق بیماراست.

Ø     هربیمارحق دارددرصورت ادعای نقض حقوق خود که موضوع منشوراست ،بدون اختلال درکیفیت دریافت خدمات سلامت به مقامات ذیصلاح شکایت نماید.

Ø     بیماران حق دارندازنحوه رسیدگی ونتایج شکایت خودآگاه شوند.

Ø     خسارت ناشی از خطای ارائه کنندگان خدمات سلامت بایدپس از رسیدگی واثبات ،مطابق مقررات درکوتاه ترین زمان ممکن جبران شود.

-        دراجرای مفاداین منشور درصورتی که بیماربه هردلیلی فاقدظرفیت تصمیم گیری باشد،اعمال کلیه حقوق جایگزین  برخلاف نظر پزشک ،مانع درمان بیمارشود،پزشک می تواند ازطریق مراجع ذیربط درخواست تجدید نظردرتصمیم گیری را بنماید.

-         چنانچه بیماری که فاقد ظرفیت کافی برای تصمیم گیری است،اما می تواند دربخشی ازروند درمان معقولانه تصمیم بگیرد، بایدتصمیم اومحترم شمرده شود.

               

دانشکده علوم پزشکی  وخدمات بهداشتی درمانی دزفول

معاونت درمان